El próximo otoño este blog cumpliría 10 años. En octubre de 2005, el entonces departamento AUDIOLAB (creado en 2003) del centro de producción artística ARTELEKU abrió este blog con el objetivo de crear una ventana que reflejará la gran cantidad de nuevos proyectos y otros no tan nuevos, que se desarrollaban en Euskal herria sobre música experimental. Durante todo este tiempo este blog ha intentado, a través de diferentes dinámicas y grupos de trabajo cumplir con ese objetivo, tal y como demuestran las más de 2.500 noticias, críticas, comentarios y otras informaciones publicadas en este blog. Hasta aquí.

Hace ya unos meses que desapareció el proyecto Arteleku, que durante tantos años hizo las labores de paraguas para este blog y en general para el proyecto de la asociación AUDIOLAB. El nuevo proyecto educativo Kalostra ha asumido el relevo de Arteleku y en un principio no prevé mantener la programación regular de AUDIOLAB dentro de sus actividades, y por tanto tampoco el mantenimiento de este blog. Ante esta situación, la asociación AUDIOLAB ha comenzado a buscar nuevas vías de trabajo, que esperemos den sus frutos próximamente. Con el objetivo de concentrarnos en estos nuevos caminos y evitar ataduras demasiado pesadas del pasado, las personas que formamos AUDIOLAB creemos necesario cerrar definitivamente varios de los proyectos que hasta la fecha hemos gestionado. El cierre de este blog es uno de ellos, a los que proseguirán próximamente otros cierres (o liquidaciones) de plataformas surgidas en torno a lo que en su día fue Arteleku (MRB/AMM, Noise & capitalism..). Aún así y siendo conscientes de la cantidad de información útil (para consulta, memoria colectiva…) que alberga este blog, realizaremos un esfuerzo en resguardar toda esta información a modo de archivo.

De aquí en adelante, nuestra web oficial, www.audio-lab.org servirá como plataforma para la comunicación de los eventos y proyectos de AUDIOLAB.

No podemos despedirnos sin mencionar la inestimable colaboración de algunas de las personas que han hecho posible que este blog funcionara durante toda una década: Muchas gracias a Oier Iruretagoiena y Mikel R. Nieto (redacción), Quimi Gáñez (diseño), Ti-ta-net y Xavier Balderas (programaación web), Luca Rullo (servidores), Catherine Luro, lista de correo IGUA (fuentes), Miren Eraso (mediateca Arteleku), Santi Eraso, Kepa Landa, Ana Salaberria, Myriam Anitua y Esther Larrañaga (dirección) y tantas trabajadoras que hemos tenido al lado en Arteleku: Amalur Gaztañaga, Dani Artamendi, Mikel Arbiza, Maren Iturburu, Larraitz Mendizuri y especialmente Natalia Barberia y Maitane Otaegi.

Seguros de que nos encontrarmos pronto en nuevos caminos escuchando nuevos ruidos, gracias también a tí, lector.

Hasta pronto,

Xabier Erkizia en nombre de la asociación AUDIOLAB.

Heldu den udazkenean beteko zituen blog honek 10 urte. 2005eko urrian, Artelekun 2003an sortu zen AUDIOLAB sailak Euskal herrian zehar martxan jarri ziren edo martxan zeuden musika esperimentalei eskainitako hainbat egitasmoren berri emateko leiho bezala abiatu zen eta denbora guzti horretan, dinamika desberdinak eta lan-talde desberdinekin helburu hori betetzen saiatu da. Denetara 2.500 iruzkin, berri, jakinarazpen, informazio, elkarrizketa etabar bildu ditu blog honek. Honaino.
Hilabete batzuk pasa dira honezkero blog honen eta orokorrean AUDIOLAB elkartearentzako aterki gisakoa izan den Arteleku zentrua egitasmo bezala desagertu zenetik. Kalostrak hartu dio txanda Artelekuri eta egitasmo berriak ez du aurreikusten AUDIOLAB egitarauaren jarraipena, eta ondorioz blog honen jarraipena ere. Hartara, bide berriak abiatu ditu AUDIOLAB elkarteak proiektu gisara, laister, espero dugu, emaitza berriak eskaintzeko modua emango duena.
AUDIOLAB osatzen dugunok bide berri horietan sakondu ahal izateko eta lehenaldian kateatuta ez geratzeko, orain arte mantendu ditugun zenbait egitasmo behin-betiko ixtea behar beharrezkoa dela uste dugu. Hain zuzen, blog honen itxiera pausu garrantzitsu bat da bide berri hortan, bai guri dagokigunean, baita ARTELEKU izan zenaren izenean. Eta itxiera honi jarraituko diote beste batzuk ere. Halaere, blogak hainbeste dokumentaziok eskaini dezaken informazioaz (kontsultarako, memoria kolektiboa…) jakitun izanik, hurrengo hilabetetan artxibo guzti hau, eta denbora hontan jorratu ditugun beste artxibo batzuk behar bezala gordetzeko ahalegina egingo dugu.

Hemendik aitzinera, AUDIOLABek antolatzen dituen ekitaldien berri izateko www.audio-lab.org webgunea baliatuko dugu.

Ezin agurtu, blog honek funtzionatzeko bere hastapenetik bizitzeko beharrezkoak izan dituen pertsonak kontutan hartu gabe. Milesker Oier Iruretagoiena (erredakzioa), Mikel R. Nieto (erredakzioa), Quimi Gáñez (diseinua), Ti-ta-net eta Xavier Balderas (programazioa), Luca Rullo (zerbitzari lanak), Catherine Luro (informatzailea), Miren Eraso (mediateka), Santi Eraso, Kepa Landa, Ana Salaberria, Myriam Anitua eta Esther Larrañaga (zuzendaritza) eta Artelekuren baitan lagun izan ditugun hainbertze langile (Amalur Gaztañaga, Dani Artamendi, Mikel Arbiza, Maren Iturburu, Larraitz Mendizuri eta bereziki Natalia Barberia eta Maitane Otaegi).

Bide berrietan zarata berriak entzuten topo egingo dugulakoan, zuri ere irakurle, milesker.

Laister arte,

Xabier Erkiziak AUDIOLAB elkartearen izenean

El Roto 2015.02.02 ElPais

Mattin, “La verdadera improvisación sería la revolución” GARA 26/11/2014

Ene, geure ahalmen sinbolikoaren frogabide, ez genuen (espaziora) popik bidali!
Angel Errok BERRIAn, Voyagerreko urrezko diskoari buruz.

2014ko ekainaren 29an BERRIA egunkarian agertu bezala:

Emanaldia eskeini eta biharamunean jaso zuen CDa. Hemen duzu atzoko kontzertua, erran zion diskoa besapean zekarrenak musikariari. Baina haren sorpresarako, ezezkoarekin erantzun zion musikariak. Han ez zegoen bezperako kontzerturik. Kontzertua, gertatu bezala joan zen, entzule bakoitzaren belarri pareetan barna biderkatuz desagertu zen. Beraz, bikain grabatuta ere, haren kopiarik egitea ezinezkoa zela erran zion CDaren egileari. Geroztik soinu haien kopia guztiak desagerrarazteak obsesionatu zuen musikaria. Nola egin, ordea? CDa txikitzea nahikoa ote zen dozenaka belarrietan itsatsita gera zitekeen hura ezabatzeko?
Oraindik Berria ez zenean berri izan zen, horraino badakit. Baina ez dut gogoan zehazki noiz hasi nintzen. Geroztik batzuetan astero, bertzetan hilero edo bi astez behin belarrietan bildutako zaratak paper zuri batean jartzen saiatu naiz, a capella eta bi ahotsetara. Eta saiatuta ere, ia ezinezkoa egiten zait, denbora guzti hortan paper gainean jartzen saiatutako kontzertuak ezabatzea.
Bere garaian, hasierako pasarteak eragindako ezinegonaren berri eman zidan Alex Mendizabalek, aurkitu zion irtenbidea bere arazoari: belarrietako argizaria bada entzundakoaren arrastoak fosilen gisara gorde dituena, CDa argizariz estaltzea izan liteke soluzioa.
Batzuetan, antzeko zeozer sentitzen dut nik ere entzundakoari buruz idazten dudan bitartean. Paper zuria soinu beteko argizariz zikindu banu bezala. Entzundako guztiaren kopia fidagarriak egiteko ezintasunaz jakitun, idazteak, R. Murray Schaferrek “belarrien garbiketa” bezala definitzen zuen ariketa egiteko balio izan didala uste izan dut gaur arte.
Isiltasuna soinu beltza dela irakurri nion aspaldi idazle anonimo bati. Eta ideia horrek ere balio du paper zuria soinuz zikintzeko metafora bezala. Izan ere, halako zeozer gertatzen da soinuari buruz idazterakoan ere: letra beltzek auniztan soinu iragankorrek baino zarata gehiago eragiten dute. Beharbada, iritsi da isiltzeko garaia.

Xabier Erkizia

24 bideo minutuko. 1.440 bideo orduko. 3.500 miloi bideo eguneko. Gizakiaren historia osoko irudi gordailu haundiena den Youtuberen datuak dira. Sekula ez dugu hainbertze dokumentu eskura eduki, hainbertze informazio, hainbertze jakintza, eta paradoxikoki soziologoak kezkatuta daude intelektualki inoiz baino alferragoak garelako. Pilatutako dokumentuen kopuruak ez du inor adimentsuago egiten. Musika ere ez da fenomeno hortatik salbatzen. British Library erraldoiak adibidez 25.000 soinu dokumentu jarri ditu online azken urte guttitan eta Soundcloud webguneak egunero soinuak zintzilikatzen dituzten 250 miloi erabiltzaile ditu. Sareko dokumentuen erabilerak arautzeko jurisdikzio transnazionalik ezean, milaka soinu eta musika agertzen da sarean uneoro. Ezagunak nahiz ezezagunak, legalak edo ilegalak, ineditoak, berrinterpretatuak nahiz ebatsiak.
Baina edukien kalitatearen gainetik, eskuratzeko gaitasuna lehenesterakoan gailentzen zaigun antsietate amaiezinarekin batera, irizpideak galtzen ari gara. Berriki entzun diot zenbait irakasleri, hori dela gaurko ikasleen kezka nagusienetakoa. Sareko neurrigabetasun erraldoi hortan zer entzun eta zer baztertu, eta aukeraketa horiek zein irizpidiren arabera egin jakiteko arazoak dituzte, eta ondorioz fenomeno honek eragindako deribak beti homogeneizazioaren alde egiten du.
Dena sarean dagoen garaian, musika zaharrak, auniztan gure belarrietarako estreinekoz, gordetzen dituzten gero eta disko gehiago argitaratzen da. Honest Jon’s edo Dust to digital bezalako disketxeak dira horren eredu, eta aldiberean diskogintza garaikidearentzako eredugarri. Musika zaharrak aurkezterakoan, gaur egungo testuinguruan, ikuspegi kritikoekin dokumentatuta, pedagogia lan haundia egiteke dugula erakusten digute argitalpen bakoitzarekin. Musiken aitzakian, entzuteko irizpide interesgarriak argitaratzen dituzte. Inoiz baino entzungai gehiago izan arren, inoiz baino entzule pobreagoak bihurtzeko arriskua dugun garaiotan, diskoak erresistentzia ariketa interesgarriak bihurtu dituzte.

Xabier Erkizia

El Roto

2014ko maiatzaren 15ean BERRIA egunkarian agertu bezala:

Vulfpeck izeneko soul-pop talde iparramerikarrak 20.000 dolarreko dirusaria jaso du berriki ia ezerezen truke. Horretarako, taldeak enbidoa luzatu dio streaming bidezko iraultza lau haizeetara zabaldu zuen Spotify plataforma digital suediar ezagun, erabiltzeen iritziz erabilgarri eta musikari anitzen iritziz kritikagarriari: musikarik gordetzen ez duen disko isila asmatu —estrategikoki Sleepify izenez—, plataforman zintzilikatu eta jarraitzaileei konpultsiboki erreproduzitzeko eskatu zien. Erreprodukzio bakoitzeko 0,007 dolar ordaintzen dizkio artistari Spotifyk; beraz, disko mutua 3 miloi aldiz errepikatzea lortu zuen talde amerikarrak, betiere beren bira berria martxan jartzeko diru nahikoa lortzeko helburuarekin. Spotifyk segidan erretiratu du diskoa, ez dituela euren arauak betetzen argudiatuz. Baina Spotify klub pribatua dela onartuta, zalantza sortu zait klubeko arduradunak benetan kezkatzen dituena ez ote den musikariek egindako erabilera interesatuak azaleratutako arazoa, eta ez hainbertze arauak ez betetzea.

Onar dezagun: joaldi bakoitzeko 0.007 dolarrekin biziko den musikaririk ez da existitzen oraindik (lehen) munduan. Hala ere, eskuragarritasuna aitzakia gisara hartuz eta sare sozialek errepikatzen diguten mezu gaiztoa amu gisara erabiliz —«hemen ez bazaude, ez zara existitzen»; «ez baduzu Spotifyrik, ez zara musikazalea»—, Spotifyk milioika musika gehitu ditu bere katalogoan. Batzuk guztiz legalki, bertzeak ez ikusiarena eginez.

Ez genuke ahantzi behar Spotifyren helburua bazkideek ahalik eta klik gehien egitea dela. Musika, helburua baino gehiago, medioa da. Baina erosoa da, eta hori du arrakastaren sekretua. Etxetik mugitu beharrik gabe, tarifa bat ez den bertze inolako erantzukizunik eskatzen ez duen zerbitzua eskaintzen du.

Sare sozialak justifikatzeko zaleenganako komunikazio zuzena arrazoi gisara erabiltzen den garaiotan, musikazaleok (egile eta ekoizleek barne) serioski pentsatu beharko genuke ea hori ote den amesten dugun entzulearen profila.

 Xabier Erkizia

Zergatik gara musikariak gitarristak edo saxofonistak, eta margolariak ez dira pintzelistak?», entzun diot galdera Wade Mathews musikariari. Ezohiko ateraldia izateaz gain, bere hitzek balio dute kulturgile edo artegile izatea pentsa baino zailagoa dela gogorarazteko kultura eta artea luxu preszindibleak direla uste dutenei. Profesioa onartzea edo ofizio bihurtzea lan zaila eta konplexua da artistarentzat. Kontrako mezua maiz eta arin xamar entzuten dugun arren, zaila bada norberak egiten duena artea dela onartzea, are zailagoa da norberak artista izaera, ez akaso onartzea (hori denok egiten dugu, iturgin edo igeltseroek barne), baizik eta profesionalki baldintza duinetan praktikatzea.

«Egunero gosaria egiteak ez zaitu sukaldari bihurtzen. Era berean, musika egiteak ez zaitu musikari bihurtzen», kontatu zidan Iñigo Ugarteburuk. Musikari ofizioaren gaur egungo egoera ulertzen saiatze hutsak arazoak sortuko dizkigu nahitaez musikariei buruz errotuta dauzkagun usteekiko. Azken 40 urteotan musikaren industria erraldoiaren egiteko moduen bidez eraikitako topikoak oraindik bizirik dauden honetan, musikaria, profesionala, mamu baten antzeko zeozer bihurtu da. Kanpotik begiratuta, agertokiaren glamour-ak garai bateko izarren luxuzko bizitzaren ikuskizun zaharkitua ikusarazten digu, taula gainean daudenen errealitateak guztiz bertzelakoak izan daitezkeela pentsatzeko susmorik gabe. Inoiz baino disko gutxiago saltzen den arren, oraindik musikariak diskoen salmentetatik aberasten direla sinetsita bizi gara. Ez gara konturatzen gaur egun diskoak musikarien etxeetako Ikeako apal merkeetan pilatzen direla. Foku azpian, topikoen dirdirak gailentzen zaizkie errealitatearen itzalei.

Erraterako, berriki, Jason Molina (Songs: Ohia), Chuck Schuldiner (Death) eta Vic Chesnutten heriotzek erakutsi digute musikarien fokutik kanpoko errealitate zenbait. Super-izarren luxuetatik urrun, bizitza osoa taula gainean eman ondotik, gaixotasunaren gastuei aurre egin ezinagatik joan dira hiru profesional hauek.

 Xabier Erkizia

2014ko apirilaren 17an BERRIA egunkarian agertu bezala:

Eskusoinua gainean, eskopetadun lagunak alboan, eta jomuga, belarria, froontean, etsaiarengan jarrita. Halaxe ageri zen erretratatua musikaria Joseba Tapiaren Agur Intxorta maite disko zoragarriaren azalean. Epika greziarrak gogora ekartzen dituen argazki hartan.

Liburu zaharretan ageri da idatzita musikak sortzen duela mitoa, musikak biziarazten duela, hark bihurtzen duela egia entzuten den aldioro. Eta geroztik beti egon izan da musikariren bat, eta ondorioz musikaren bat —edo batzuk edo anitz— edozein mito jaiotzeko eta bizitzeko momentu guztietan. Gerrak irabazi edo galdu, musikaria frontean izan da beti. Egiak entzutea eta gezurrak sortzea da haren lana.

Frantses iraultzak Marsellesaren melodia jarri zion dekapitazioari. Espainiako gerran, segalarien alde, barrikadetara deituz edo Karmelari negar eginez kantatzea egokitu zitzaion. Eusko Gudariak eta Cara al Sol. Bando batean nahiz bertzean, beti Avanti Popolo. Musikak beti ematen dio arrazoia bere erritmoan dantzatzen duenari. Garai berriak etorri ziren. Punk musika jarri zioten 80koari, soinu banda globalizatua antiglobalizazioari, eta horrela nahi adinatan garaiz garai. Baina jada ez da gertatzen. Iraultza berriek ez dute musikarik. Eta pentsalari nahiz soziologo anitzek artista garaikideen utzikeriari edo apatiari leporatu dio isiltasunaren ardura. Industriak ere ez du profitatu iraultza. Ongi daki halako mugimendu faltsu batek, zilegitasun herrikoiaren protestetatik negozioa egiteko edozein saiakerak, hagitz zauritua dagoen negozio eredua behin betiko akabatu dezakeela. Azken finean, iraultzak efimeroak dira, ziklikoak. Interes ekonomikoak, ez.

Musikariak, bere lanaren ekoizle bakar bihurtzerakoan, industriaren logika bera besarkatu du, halabeharrez. Diskoak saltzea, mezua zabaltzea, bere esku duenetik bizibidea egitea bertze irtenbiderik ez du. Iraultzak ez du musika galdu. Musikak ez du galdu iraultza. Hor jarraitzen du, aurreratzen, mitoak sortzen. Musikariak ez, ordea, eta ez apatiagatik. Gaur egungo musikariak bere gerra, bere barrikada bertze leku batean du. Bertze fronte batean.

 Xabier Erkizia

2014ko apirilaren 3an BERRIA egunkarian agertu bezala:

Samuel Beckett zenari onartu izan zaion aipu ezagun batek dio: «Lehendabizi dantza egin, gero pentsatu, hori da ordena naturala». Esaldia lehen aldiz jaso nuenetik (ez dut gogoan begiz edo belarriz izan zen), buelta dezente eman izan dizkiot. Hasieran, Beckettekin lotzea kosta zitzaidan. Gero, proklama cool bat baino ez zela pentsatzera iritsi nintzen. Ondotik, entzumenarekin lotu nuen, «lehendabizi entzun, gero pentsatu», bertze aukerarik ez zuelakoan. Eta azkenik, esaldiaren jatorria topatu arte, bakerik ez.
Aipuekin gertatu ohi da. Bereziki, hildako pertsonen hitzekin. Erantzuteko modurik ez dutela jakiteak lasaiago uzten digu bertzeen hitzak gure interesera moldatzen. Izan ere, Beckettek ez zuen sekula halakorik idatzi. Jatorriz, baieztapen ezaguna, Godoten esperoan antzerki lanaren pasarte batean ageri da, baina ez zehazki aipuak dioen bezala. Antzerkian, Estragon pertsonaia, Pozzo eta Vladimir izeneko bertze bi gizonekin hizketan ari dela ageri da Becketten esaldi bihurtu zen elkarrizketa. Pozzok eskertu egin nahi die lagunei emandako laguntza, eta aukeran jartzen die eskertza: «Zer nahi duzue? dantzatzea? abestea? errezitatzea? pentsatzea? guretzako zerbait pentsatzea nahi duzue?». Vladimirrek argi dauka: «Nahiago nuke pentsatzen entzun». Estragonek aldiz, galdera: «Ez bada gehiegi eskatzea, posible izango al litzateke lehendabizi dantzatzea eta gero pentsatzea?». Eta Pozzok erantzun: «Jakina, ez da hori baino gauza errazagorik. Gainera, ez al da hori ordena zuzena?» (irri).
Gureak ez diren hitzekin fikzioa egiteak ez du txarra izan beharrik. Musikarekin ere etengabe gertatzen da. Jolasa da. Hori da ordena naturala. Izatekotan, gureak ez diren hitzekin egiak sortzea da arriskutsua. Ironia dogma gor bihurtzea. Autobiografia fikzionatuak asmatu zale, ironiaren eta errepikapenaren aldeko zen Luc Ferrari konpositoreari egindako Almost nothing elkarrizketa-liburuan irakur daiteke: «Niretzat, pentsarazten ez duen musikak ez du zentzurik». Baina baliteke transkripzioa edo itzulpena ere okerra izatea.

 Xabier Erkizia

BERRIA egunkariko A CAPELLA zutabean 2014/03/20an argitaratu bezala

Museoko atarian jende ilara luzeak osatu zirela diote. Bakarren batzuk negozioa ere egin omen zuten, ilaran denborarik galdu nahi ez zuten exekutibo pribilegiatuei ikuskizunaz gozatzeko aulki erosoa gordetzearen truke. Ezohiko espektatiba sortu zuen Erlojuak jendaurrean lehen aldiz erakutsi zutenean New Yorken. Ezohikoa, txakur loratu itxura ez duen arte lan garaikide batentzat.

Ez dugula ulertzen erraten digute, eta aunitzetan, zehazki zergatik jakin gabe, ez dutela guk ulertzerik nahi sentitzen dugu. Itzuli ilarara, mesedez. Azkarrago ikasten dugu Triptikoarengatik zenbat miloi ordaindu dituzten enkantean, Francis Baconi, edo hain garesti saldu duten margolanaren ezaugarriei buruz baino. Halakoa da arte garaikidearekiko adostu dugun harreman bitxia. Gehiago dakigu hari buruz zer dioten, hari buruz baino.

2007an ikusi nuen azken aldiz Christian Marclayren lan bat Euskal Herrian. Museo garaikide izateko jaio eta azkenean Kaaba ahantziaren itxura hartu zuen Uharteko zentroan erakutsi zuten haren Crossfire ikus-entzunezko lana. Han ez zen ilararik, ezta exekutiborik ere. Han ez zen inor. Bolborazko segundoak bailiran, Marclayren instalazioaren tiro hotsen oihartzuna bertzerik ez zen entzuten museo hutsean.

2002an ikusi nuen lehen aldiz Guitar drag, Artelekuko liburutegiko bideo sailean. Han ere ez zen ilararik. Bideo hartan, Marclayk, soinu-anplifikadore bati konektatutako gitarra elektrikoa lotu zion autoaren atzealdeko paratxokeari. Autoa martxan jarri eta arrastaka eraman zuen. Irudiak zentimetroro gastatuz doan gitarra erakusten du. Altabozek berriz segundoro gastatuz doan musika. Biak arrastaka. Balio du Bilboko Guggenheimek espero duen ezohiko erromesaldi ikusgarriaren metafora gisara. Jendea arrastaka, ilaran, bere momentuan gastatuak izan ziren segundoen oihartzunak erakusten dituen artelan erraldoia ikustera. Dohain. Ezer ulertu beharrik gabe.

Denbora ere artearen antzera bizi dugu: gehiago dakigu hari buruz zer dioten, hari buruz baino.

Xabier Erkizia

Donostia Kulturak Adarra Saria sortu du Euskal Musikaren alorrean diharduen edo jardun duen artista baten ibilbidea eta lana aitortzeko. Egunkari honetako edizio digitalean leitu dut Mikel Laboak irabazi duela lehen Adarra Saria. Hildakoei ez zaie saririk ematen, aitorpena baizik: plaza, oroitarri, liburutegi, geltoki, sariei ematen ahal zaie omendu nahi dugun pertsona hilaren izena. Mikel Laboa Saria edo, hartuta balego,Mikel Laboa euskal musikaren Saria izendapena eta ohorea hobetsiko nuen, inondik ere, donostiarraren ekarpena, oraindik gogoan ongi atxikia duguna, aitortzeko. Batetik, zer da sari bat, saridunak ezin badio uko egin?, eta, bestetik, bizidunok nahikoa lan daukagu, bizirik gareino, arduratuta zer sari eman ez diguten, lehian bizigabeak ere endredatzeko, saririk ez eskuratzeko aukerak ankerki biderkatuz eta sarien zerizan bidegabea zeruraino igoaraziz. Zeren, zergatik ezin zitzaion Iparragirreri ere eman? Edo Carnegie Hallen estreinatutako Euskal Sonata-ren egilea den Aita Madinari? Edo Maisu Turrillasi? Edo Maurice Raveli? Edo Cesareo Gabaraini? Edo Pablo Sarasateri? Ez dago munduan saritu nahiko ez lituzkeen epaimahairik.
Barka, adarra jotzen baino ez nintzen ari. Zorionak Mikeli.

El 3 de mayo de 2006, El Mundo publicaba el siguiente titular: “La furgoneta Kangoo del 11-M tenía una tarjeta del Grupo Mondragón en el salpicadero”. De nuevo aparecían los supuestos vínculos entre el atentado y el País Vasco con el absurdo argumento de que la tarjeta “tenía un número de teléfono fijo cuyo prefijo también llevaba al norte”. Obviando que el grupo empresarial Mondragón no tiene nada que ver con ETA, el supuesto hallazgo se convirtió en carnaza para la teoría de la conspiración. Pero el sumario lo desmiente: la furgoneta albergaba una cinta de la Orquesta Mondragón, y no una tarjeta de visita del Grupo Mondragón.

El Pais 11/03/2014 (sic)

Jakina da: Terroristei beti gustatu izan zaie la Orquesta Mondragon.

BERRIA egunkariko A CAPELLA zutabean 2014/02/20an argitaratu bezala

“Musikaren bikaintasunaren izenean”. Hitzokin hasi zuen orkestra musikariak musika klasikoarentzako diru laguntzen murrizketen harira egindako erreibindikazioa. Eskaeren mamian sartu beharrik gabe, ez ahanzteko moduko mezuaren itxura hartzen du belarrira. Ez dezagun ahantzi: oraindik badira musikaren bikaintasuna gordetzeko ardura duten erakunde eta pertsonak.

Erakunde horietako bat izango da BBVA, eta bereziki entitate horrek bikaintasunaren izenean urtero artista bati eman ohi dion sari mardula. Gobernuek nahiz erakunde finantzarioek onartu ez arren, berriki erreskatatua izan den herrialde bateko banketxe horrek, mundu osoko sari ekonomikorik mamitsuena ematen dio urtero musika konpositore bati. Musikaren bikaintasunaren izenean, horrek ere. Horrela jaso izan dituzte ehunka milaka euroko sariak Cristobal Hafftlerek (Espainia), Helmut Lachenmannek (Alemania), Pierre Boulezek (Frantzia) eta aurten Steve Reichek (AEB). Herrialdeak aipatzea ere, ez da debaldekoa.

Baina bikaintasuna bereizgarri edo etiketa gisa (eta ez soilik zentzu sailkatzailean, baizik protokolozkoan) behar duen erakundeak arazo larri bati egin behar dio aurre nahi eta nahi ez. Legitimatzea behar du. Orkestra sinfonikoak, erraterako, bere baitan duen bikaintasuna mantentzeak suposatzen duen kostu ekonomikoa justifikatzeko behar du legitimatzea. Entitate finantzarioak berriz, ez soilik musikari sarituek, baizik eta erakundeak berak «gizadiari egiten dion ekarpena» adierazteko. Denak dirudi justifikagarria bikaintasunaren izenean. Inork zehazki zer den jakin gabe denok ulertzen eta onartzen dugun zera abstraktu baina garesti horren izenean.

Ez dut oraindik ulertu zer lotura duen horrek guztiak musikarekin, baina susmoa badut musikariek baino gehiago erakundeek dutela bikaintasunaren beharra. Azken finean, ez al dira ba banketxeak garai hauetako kontserbatorio ofizialak? Bikaintasuna, behintzat, abstraktua, garestia eta legitimoa, eurena da. Aspaldi erosi zuten.

Xabier Erkizia

Anjel Lertxundik Noticias 204/02/16